Dentistry 4.0 — dlaczego nowoczesna odbudowa uśmiechu zaczyna się od planu cyfrowego?

Autorzy:
prof. dr hab inż. Leszek A. Dobrzański M Dr H.C, prof. hon – Dyrektor Centrum Naukowego Asklepios
dr hab. inż. Lech B. Dobrzański – profesor badawczy Centrum Inżynierii Stomatologicznej Asklepios, Centrum Medycyny i Stomatologii SOBIESKI

Nowoczesna protetyka nie polega już wyłącznie na pobraniu wycisku, wykonaniu korony albo uzupełnieniu brakującego zęba. W zaawansowanych przypadkach odbudowa uśmiechu staje się procesem projektowym: wymaga diagnostyki 3D, analizy zgryzu, planowania protetycznego, doboru materiału, technologii wykonania i kontroli każdego etapu.

To właśnie oznacza pojęcie Dentistry 4.0 — stomatologię opartą na danych cyfrowych, technologiach CAD/CAM, druku 3D, obrazowaniu CBCT i współpracy lekarza z inżynierem stomatologicznym.

W artykule naukowym Dentistry 4.0 Concept in the Design and Manufacturing of Prosthetic Dental Restorations prof. Leszek A. Dobrzański i dr hab. inż. Lech B. Dobrzański opisali, dlaczego cyfrowe projektowanie i wytwarzanie uzupełnień protetycznych jest naturalnym kierunkiem rozwoju współczesnej stomatologii. Autorzy wskazują, że nowoczesna odbudowa protetyczna wymaga połączenia diagnostyki, inżynierii materiałowej, technologii wytwarzania i planowania klinicznego.

Artykuł w całości dostępny jest tutaj: https://www.mdpi.com/2227-9717/8/5/525 

Co oznacza Dentistry 4.0?

Dentistry 4.0 to przeniesienie idei przemysłu 4.0 do stomatologii. W praktyce oznacza to, że leczenie protetyczne i implantoprotetyczne nie jest już wyłącznie ręczną procedurą wykonywaną etap po etapie. Staje się procesem cyfrowym, w którym dane pacjenta są analizowane, projektowane i wykorzystywane do wykonania indywidualnej pracy.

W takim modelu znaczenie mają:

• tomografia CBCT,
• skany wewnątrzustne,
• cyfrowe projektowanie CAD,
• komputerowe wytwarzanie CAM,
• frezowanie CNC,
• druk 3D,
• technologie SLS/SLM i SLA,
• szablony implantologiczne,
• indywidualne uzupełnienia protetyczne,
• kontrola materiału i geometrii pracy.

To nie jest technologia dla samej technologii. Celem jest wykonanie odbudowy, która będzie lepiej zaplanowana, bardziej przewidywalna i lepiej dopasowana do konkretnego pacjenta.

Dlaczego odbudowa uśmiechu nie powinna zaczynać się od „wyboru implantu”?

Pacjent często pyta: „jaki implant będzie najlepszy?”, „jaka korona będzie najładniejsza?”, „czy można zrobić most?”. W podejściu Dentistry 4.0 kolejność jest inna.

Najpierw trzeba odpowiedzieć na pytanie: jaki problem funkcjonalny, estetyczny i biologiczny mamy rozwiązać?

Dopiero potem dobiera się implant, koronę, most, materiał i technologię wykonania.

W artykule podkreślono, że uzupełnienia protetyczne powinny być projektowane indywidualnie dla konkretnego pacjenta. Nie chodzi tylko o kształt zębów, ale także o warunki anatomiczne, zgryz, sposób przenoszenia sił, możliwość higieny i technologię wykonania pracy.

Dlatego w Centrum SOBIESKI nie traktujemy implantu, korony czy licówki jako celu samego w sobie. Są to narzędzia. Celem jest odbudowa funkcji, estetyki i komfortu pacjenta.

CBCT, skan i projekt — czyli cyfrowy obraz przyszłej pracy

Jednym z fundamentów Dentistry 4.0 jest diagnostyka 3D. Tomografia CBCT pozwala ocenić kość, położenie struktur anatomicznych i możliwości bezpiecznego planowania implantów. Skan wewnątrzustny pokazuje zęby i tkanki miękkie. Dopiero połączenie tych danych daje pełniejszy obraz sytuacji pacjenta.

Na tej podstawie można zaplanować:

• pozycję implantów,
• kształt przyszłych zębów,
• przebieg mostu lub korony,
• sposób mocowania pracy,
• przestrzeń dla higieny,
• materiał konstrukcyjny,
• kolejność etapów leczenia.

Autorzy artykułu opisują, że cyfrowe połączenie modelu kości z CBCT oraz modelu zębów i tkanek miękkich umożliwia zaplanowanie odbudowy protetycznej i położenia implantów, a następnie wykonanie szablonu chirurgicznego. Takie podejście pozwala przenieść plan cyfrowy do zabiegu.

Po co w tym procesie inżynier stomatologiczny?

Nowoczesna odbudowa uśmiechu wymaga współpracy lekarza i inżyniera stomatologicznego.

Lekarz odpowiada za pacjenta: diagnozę, bezpieczeństwo, decyzje kliniczne, stan tkanek, kości, dziąseł i zębów. Inżynier stomatologiczny pomaga przełożyć ten plan na projekt techniczny: materiał, geometrię, sposób wykonania, tolerancje wymiarowe, wytrzymałość i możliwość serwisowania.

W artykule wyraźnie wskazano, że leczenie implantologiczne jest pracą zespołową, obejmującą współpracę lekarza dentysty, chirurga, protetyka, często ortodonty oraz inżyniera stomatologicznego. Autorzy podkreślają, że planowanie, projektowanie i wytwarzanie uzupełnień stanowi złożony proces kliniczno-wytwórczy.

To bardzo ważna zmiana. Praca protetyczna nie powinna być „produktem” wykonanym gdzieś na końcu leczenia. Powinna być częścią planu od samego początku.

Szablon implantologiczny — kiedy technologia zwiększa przewidywalność

Szablon implantologiczny nie jest gadżetem. Jest narzędziem, które pozwala przenieść cyfrowy plan do jamy ustnej pacjenta.

Jeżeli implant ma być ustawiony w miejscu właściwym dla przyszłej korony albo mostu, trzeba go planować protetycznie. Oznacza to, że implant nie powinien być wszczepiony „tam, gdzie jest najłatwiej”, ale tam, gdzie najlepiej będzie funkcjonować jako filar przyszłej odbudowy.

W modelu Dentistry 4.0 szablon chirurgiczny powstaje na podstawie projektu cyfrowego. W artykule opisano, że planowanie otworów prowadzących dla wiertła pilotującego oraz wykonanie szablonu chirurgicznego umożliwia lekarzowi wszczepienie implantów w miejscach wyznaczonych w projekcie.

Dla pacjenta oznacza to większą przewidywalność leczenia. Dla lekarza — większą kontrolę nad etapem chirurgicznym. Dla inżyniera — możliwość zaprojektowania pracy protetycznej jeszcze przed zabiegiem.

CAD/CAM, SLS/SLM i SLA — jak powstaje nowoczesna praca protetyczna?

W tradycyjnym modelu wiele prac protetycznych wykonywano ręcznie lub metodami odlewniczymi. Dziś coraz większe znaczenie mają technologie cyfrowe.

W zależności od rodzaju pracy można wykorzystać:

• frezowanie CNC,
• projektowanie CAD/CAM,
• druk 3D z żywic,
• stereolitografię SLA,
• selektywne spiekanie lub stapianie laserowe proszków metali SLS/SLM,
• konstrukcje tytanowe,
• modele i szablony chirurgiczne.

W artykule wskazano, że nowoczesna inżynieria stomatologiczna pozwala stosować dokładne i powtarzalne technologie, takie jak obróbka CNC oraz technologie przyrostowe, w tym SLS, do wykonywania uzupełnień protetycznych projektowanych w systemach CAD/CAM.

To zmienia sposób myślenia o protetyce. Praca protetyczna staje się zaprojektowaną konstrukcją medyczno-techniczną, a nie tylko „ładnym zębem”.

Co pacjent zyskuje dzięki Dentistry 4.0?

Pacjent nie musi znać wszystkich skrótów technologicznych. Nie musi wiedzieć, czym różni się CAD od CAM, SLS od SLA ani jakie są parametry frezowania CNC. Ale odczuwa skutki tej technologii.

Dentistry 4.0 może oznaczać dla pacjenta:

• dokładniejszą diagnostykę,
• lepsze zaplanowanie leczenia,
• większą przewidywalność zabiegu,
• możliwość wykonania szablonu implantologicznego,
• indywidualne dopasowanie pracy,
• skrócenie liczby wizyt,
• większą powtarzalność wykonania,
• lepszą kontrolę materiału i geometrii,
• możliwość serwisowania pracy w przyszłości.

Najważniejsze jest jednak coś innego: leczenie nie jest przypadkową sekwencją zabiegów. Jest zaplanowanym procesem.

Dentistry 4.0 w Centrum SOBIESKI i ASKLEPIOS

Centrum SOBIESKI w Gliwicach działa w modelu, który bardzo dobrze odpowiada założeniom Dentistry 4.0. Leczenie kliniczne połączone jest z własnym zapleczem projektowo-technologicznym — Centrum Inżynierii Stomatologicznej ASKLEPIOS.

Dzięki temu plan leczenia, projekt cyfrowy i wykonanie pracy nie są rozdzielone. Lekarz, inżynier stomatologiczny, technik dentystyczny i ceramista pracują nad jednym celem: odbudową funkcji, estetyki i komfortu pacjenta.

W praktyce oznacza to, że możemy planować leczenie nie tylko od strony medycznej, ale również od strony materiału, konstrukcji, geometrii, higieny i serwisowalności pracy.

To właśnie jest sens Dentistry 4.0: technologia nie zastępuje lekarza, ale daje mu lepsze narzędzia do leczenia pacjenta.

Komentarz ekspercki

dr hab. inż. Lech Dobrzański:
Dentistry 4.0 nie jest modnym hasłem. To realna zmiana sposobu myślenia o protetyce i implantoprotetyce. Dziś odbudowa uśmiechu powinna być projektowana tak, jak projektuje się zaawansowany wyrób medyczny: na podstawie danych, z uwzględnieniem materiału, geometrii, funkcji i technologii wykonania. To my, wspólnie z prof. Leszkiem A. Dobrzańskim jako pierwsi na świecie opisaliśmy koncepcję Dentistry 4.0 .

Najważniejsze jest jednak to, że technologia ma służyć pacjentowi. Jeżeli dzięki CBCT, CAD/CAM, drukowi 3D i szablonom chirurgicznym możemy lepiej zaplanować leczenie, ograniczyć przypadkowość i zwiększyć przewidywalność, to mamy obowiązek z tych narzędzi korzystać.

W Centrum SOBIESKI i ASKLEPIOS od lat rozwijamy takie podejście, ponieważ wierzymy, że nowoczesna stomatologia rekonstrukcyjna musi łączyć medycynę, inżynierię i doświadczenie wykonawcze.

FAQ

Co to jest Dentistry 4.0?

Dentistry 4.0 to nowoczesny model stomatologii oparty na danych cyfrowych, diagnostyce 3D, projektowaniu CAD/CAM, druku 3D, technologiach przyrostowych, szablonach implantologicznych i współpracy lekarza z inżynierem stomatologicznym.

Czy Dentistry 4.0 oznacza, że leczenie wykonuje komputer?

Nie. Komputer, skaner, tomografia i druk 3D są narzędziami. Decyzje kliniczne nadal podejmuje lekarz. Technologia pomaga jednak lepiej zaplanować i wykonać leczenie.

Dlaczego CBCT jest ważne w implantologii?

CBCT pozwala ocenić ilość i jakość kości oraz położenie ważnych struktur anatomicznych. Dzięki temu można bezpieczniej zaplanować pozycję implantów i przyszłą odbudowę protetyczną.

Po co wykonuje się szablon implantologiczny?

Szablon implantologiczny pomaga przenieść cyfrowy plan implantacji do jamy ustnej pacjenta. Dzięki temu implant może zostać wszczepiony zgodnie z wcześniej przygotowanym planem protetycznym.

Czy cyfrowa protetyka jest bardziej przewidywalna?

W wielu przypadkach tak, ponieważ pozwala wcześniej zaplanować kształt pracy, jej położenie, materiał, sposób mocowania oraz relację do zgryzu i tkanek pacjenta.

Czy Dentistry 4.0 jest ważna tylko przy implantach?

Nie. Dentistry 4.0 ma znaczenie także przy koronach, mostach, licówkach, odbudowie zgryzu, protezach na implantach i pełnołukowych rekonstrukcjach uśmiechu.

Zobacz także:
- Implanty Gliwice
- Protetyka Gliwice
- Odbudowa całego łuku zębowego
- Proteza na implantach Gliwice
- Most na implantach Gliwice
- Centrum Inżynierii Stomatologicznej ASKLEPIOS
- ASKLEPIOSguide
- Hygienic Titanium Bridge

Rozważasz kompleksową odbudowę uśmiechu?

W Centrum SOBIESKI leczenie planujemy klinicznie, protetycznie i technologicznie. Analizujemy zęby, kość, zgryz, estetykę, higienę, materiał i sposób wykonania pracy.

Umów konsultację rekonstrukcyjną:
728 556 677